Directe democratie

(Oorspronkelijk gepubliceerd op de facebookpagina van democratie.nu op 9 november)


Beste Jan,

Ik begreep nooit waarom je tegen referenda was. “De meerderheid heeft soms ook ongelijk,” zei je. Ik begreep dat niet. Hoe kon je zo iets zeggen? Als de meerderheid soms ongelijk heeft, dan is toch elke politieke logica zoek. (Heeft een meerderheid in het parlement dan soms ook ongelijk? – om maar één ding te zeggen.) Hoeveel discussies hebben we daar niet over gehad!

Nu pas zie ik in, dat je gewoon eerlijk verwoordde wat velen denken zonder het zelf te beseffen: dat de meerderheid het vaak bij het verkeerde eind heeft en dat het daarom goed is dat het volk niet rechtstreeks beslist, dat het goed is dat er met onze politieke systemen een dijk geslagen is tegen de wilde golven van het buikgevoel des volks, dat een beetje intransparantie een politieke kwaliteit kan zijn. Evenmin als bij worsten wil de massa eigenlijk niet weten hoe wetten stand komen, maar ze zijn er wel tevreden mee, nietwaar? Nu pas zie ik in dat een grote meerderheid onbewust die mening toegedaan was.

Ik lees de commentaren na Trumps verkiezingsoverwinning en overal klinkt dezelfde teleurstelling: “Wij gingen ervan uit dat het politieke systeem ging verhinderen dat iemand als Trump verkozen zou worden. Wat nu?” Ik zou denken: nu is het tijd om je te bezinnen op die rare verwachting die je had, waar de realiteit zich blijkbaar weinig van heeft aangetrokken! Nu is het de vraag hoe je de kiezers het gevoel kan teruggeven dat zij met hun stem op een zinvolle manier deel zijn van het beslissingsproces. De weg daartoe is niet door nog meer controlemechanismen in te voeren. Dat is de democratie waarvoor inderdaad geldt wat sommigen nu lustig aan het twitteren zijn: “2016: the year democracy died.” Maar er is een andere democratie, een waarvan men kan hopen dat hij in 2016 geboren wordt, als de gebeurtenissen van dit jaar in staat zijn voldoende mensen de ogen te openen. Namelijk het streven om op alle mogelijke manieren de mensen zelf te laten nadenken over de dingen. Niet door ze op een of andere manier daartoe te verplichten, maar juist door naar ze te luisteren. Niet door het publieke debat kunstmatig op te pompen, maar door het daar op te zoeken waar het nog steeds niet uitgedoofd is, en het daar de ruimte te geven om te groeien. Door kaders te scheppen die al wat er aan ideeën leeft bij de mensen een kanaal te geven, maar eentje dat meer is dan symbolisch, graag alsjeblieft een kanaal dat tenminste de schijn heeft van te passen in een zinvol geheel.

Dat is uiteraard de reden waarom ik altijd al voor bindende referenda op volksinitiatief was. Ik begrijp sinds vandaag eindelijk jouw tegenwerpingen. Misschien dat jij mijn standpunt nu ook beter begrijpt.

Groetjes,

Jos


Ik repost dit hier omdat ik merk dat het streven waarover ik spreek ook een beetje mijn eigen partijprogramma geworden is. Met andere woorden, tot voor kort dacht ik vaak: ik ga niets schrijven, want ik kan toch alleen maar stamelen; nu denk ik: stamelen is beter dan niets.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s