Is er veel veranderd sinds de komst van het internet?

Het antwoord op de vraag in de titel is: natuurlijk. Het vinden van toepasselijke voorbeelden laat ik over aan de lezer. Zelf vind ik het bijvoorbeeld interessant dat zowel ons wereldbeeld als ons dromen over een betere wereld veranderd zijn.

Maar tegelijk zijn er ook voorbeelden te geven van waarom er niet zo heel veel veranderd is. Je zou dus kunnen aanvoeren dat het antwoord ja en nee is, veeleer dan het meestal gehoorde ondubbelzinnige ja. Enkele tamelijk willekeurige voorbeelden.

1) Het speciale raakvlak tussen onoverzichtelijke chaos en spontane organisatie, dat ervoor zorgt dat dingen zich op een heel speciale manier kunnen verspreiden, vaak aangeduid met het woord viraal, lijkt toch een helemaal nieuw verschijnsel te zijn, nietwaar? Natuurlijk klopt dat in bepaalde opzichten, maar in andere niet. Ik geloof niet dat een merk, een videofilmpje of een noodnummer voor slachtoffers van een ramp op zichzelf de eigenschap kunnen hebben dat ze viraal zijn. Het ligt alleen aan het kader dat gevormd wordt door de huidige multimediale realiteit, dat ze dergelijke eigenschappen krijgen. Hetzelfde filmpje dat nu de meeste hits heeft op youtube zou in de realiteit van twintig of vijftig jaar geleden ook een van de meest succesvolle filmpjes geweest zijn. Natuurlijk was de realiteit anders. Twintig jaar geleden kwamen funniest home video’s misschien maar een keer in de week op de tv, en vijftig jaar geleden bestond het concept waarschijnlijk niet eens. Maar singletjes bestonden al wel bijvoorbeeld.

Tegenwoordig zie je vaak reclamecampagnes die gemaakt lijken te zijn om vooral zo viraal mogelijk te zijn. Maar onafhankelijk van het hele discours rond web 2.0 en web 3.0 enzoverder, zijn het simpelweg de beste ideeën die het meeste succes hebben en het snelst verspreid worden. Met andere woorden, aan wat precies succes veroorzaakt is nog niets veranderd, dat blijft gewoon afhankelijk van het hebben van een goed idee. Het enige wat veranderd is, is dat er een discours bijgekomen is waarin het gaat over viraal en de rest van de modewoorden. Mensen hebben zitten analyseren wat een reclamecampagne succesvol maakt en hebben geobserveerd dat succesvolle campagnes razendsnel verspreid worden. Ervan uitgaande dat het virale het een eigenschap is, gaan ze ervan uit dat nieuwe campagnes ook zo viraal mogelijk moeten gemaakt worden als ze succes willen hebben. Maar is het virale aspect niet veeleer een gevolg van het succes? Ik bedoel, is het niet veeleer zo dat in de huidige realiteit onmiddelijke razendsnelle verspreiding automatisch plaatsvindt zodra iets succes heeft, net zoals het zich in de realiteit van een paar decennia geleden ook snel verspreidde, maar gewoon iets trager dan vandaag? Dan zou je inderdaad moeten zeggen dat wat een campagne tot een goede campagne maakt niet veranderd is, en dat er alleen een overbodige discours bijgekomen is dat alles nodeloos wil interpreteren in termen van web 2.0. Dan zou de situatie inderdaad zijn dat men nodeloos nadenkt over wat de campagne viraal zou kunnen maken, inplaats van een goede campagne te bedenken, die als ze succesvol is automatisch ook viraal wordt.

2) Ons leven speelt zich meer online af. Degenen die opgegroeid zijn voordat het internet zo alomtegenwoordig is geworden als het nu is, kunnen zich soms niet voorstellen wat jonge mensen tegenwoordig op het internet zetten.

Maar is dat een symptoom van iets nieuws, of is het een symptoom van iets wat vroeger ook al zo was? Toen ik vijftien was en nog geen idee had van wat internet was, schreef ik in mijn dagboek op een manier die niet zo heel erg verschilt van wat ik vermoed dat de vijftienjarigen van nu doen. Bij wat ik schreef en hoe ik het schreef hield ik rekening met hoe het zou zijn als iemand mijn dagboek zou lezen. Ik verwoordde mijn verzuchtingen op ene manier en niet op de andere, omdat ik rekening hield met lezers. Natuurlijk, die waren er niet. Maar als ik dan naga hoe het zou geweest zijn als de technologie er was geweest, en de andere mentaliteit omtrent wat privé is en wat niet – kortom, hoe het zou geweest zijn als het 2012 was geweest en niet 1996, dan denk ik dat ik ongeveer hetzelfde zou geschreven hebben. De hele omgeveing waarin ik het geschreven had zou verschillend geweest zijn, maar de woorden niet. Juist beschouwd schreef ik toen ook al voor een publiek, een publiek waarvan ik hoopte maar niet echt geloofde dat het talrijk zou zijn en in alle opzichten een even anoniem publiek als je dat tegenwoordig op het internet vindt.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

w

Verbinden met %s